د افغانۍ د راټیټولو وخت دی – ضعیفه افغانۍ د قوي افغانستان لپاره!
پوهنتون
استادان
مرسته
برېښناليک

About the author

لومړيتوب

د لومړيتوب اداره: د سایټ چلوونکې ډله ده او د هغه لیکوالو لیکنې خپروي چې د لومړيتوب ادارې ته یې په admin@lomritob.com برېښنالیک رالېږي.

Related Articles

5 Comments

  1. 1

    مزمل احمدزي

    مننه محترم سادت صاحب. تخنيكي اقتصادي ليكنه ده. أفغانستان داسي تخنيكي او مسلكي بحثونو ته ضرورت لري.
    به قلم مو بركت

    Reply
  2. 2

    محمد آصف

    هو سادات صاحب لیونی ته چاویلی وه چه درمند ته اور وانه چوی ده ورته ویلی وه چه ښه د را پام کړه یو دوه روپی چه افغانانو جمع کړی دی هغه هم په واښو ور بدلی کړی افغانستان خودومره تولیدات لری چه دننه افغانانو ته خوبي بسنه کړی خو پاتی د افغانستان بهر صادرات شوو دا خو اسانه خبره ده که غواړی چه صدرات په ارزانه وپلوري نو خام مواد ارزانه کړی او ړالری معاشونه په افغانیو کړی او د غریبانو او پیسه دارانو ترمینځ انډول رامینځ ته کړی مالیه کمه کړی یواری خو د افغانیو نه د دری ټکیوی په لری کولو سره غریب خلک د پولی ټک ته کينول او اوس په ړدري ټکو ور اضافه کولو سره شاغلیه سادات صاحب په هغه وخت کی چه دافغانیو د ارزښت لوړیده دا نظر د ولی نه ورکاوه اوس د خپل نظر په جب کی کیژده چیری به د په کار راشی وایی چه یو وخت دغوا سر په کټو کی بند شوی وه منظر صاحب یی را غوښتليوه او د کټونه د غوا د سر د را ایستلو لپاره یی اول د غوانه دسر د پری کولو نظر ورکړو او وروسته یی د کټو د ماتولو اوس تا هم غواړی چه دا کار وکړی ددی هدف ته درسیدو کومه لاره چه تا غروره کړی هغه ترکستان ته تللی د تا له دی مسلکی نظره مننه په جب کی یی کیږده.

    Reply
  3. 3

    عبیدالله ارشاد

    ډیره ښه لیکنه وه په ځانګړی توګه دغه مورد می پکی ډیر خوښ شو ؛ د هیواد پر اقتصاد د کرنسی راټیټول پنځه اغیزی لري ؛ . مننه سادات صاحب په قلم دی برکت شه

    Reply
  4. 4

    جلال

    سادات صیب خو په اقتصادي بحثونو کې ډیر پوه او عالم سړی دی، ډیر قدر او احترام ورته لرم خو نه پوهیږم نن له چپې لوري دې ضروري اقتصادي بحث ته ناست دی، که هسې چا ورباندې په فرمایش د ویبسایټ دپاره لیکنه کړې، لوړه او ټیټه کرنسي هیڅکله د کوم هیواد د اقتصادي پرمختګ سرنوشت نه شي ټاکلی، نه دا تیوري د اقتصاد په بحثونو کې کله مطرح وه، خبره ټوله د پرچسنګ پاور پاریټي ده، هر څومره چې PPP مثبت بدلون کوي، هغومره د هغه هیواد اقتصادي وضیعت ښه کیږي، د اقتصادپوهانو له نظره، که د کوم هیواد پرچسنګ پآور پیرټي ښه وي، که یې کرنسي هر څومره د نورو هیوادونو د کرنسۍ په مقابل کې لوړه یا ټیټه وي، کومه معنا نه لري.
    په هغو هیوادونو کې چې د نوټ تقاضا ډیره وي، اقتصاد کله په لنډمهالي، کله په اوږدمهالي ډول له ګواښ سره مخ کیږي، که د افغانیو نرخ د افغانستان په دې حساس وخت کې راغورځوو، مجبور یو، لکه د تیر په څیر د لس زریزانو غوښتنه هم وکړو، چې هرګوره غټ نوټ، د اقتصادي رشد دپاره ښه زیری نه دی، په دې به محترم سادات صیب تر ډیرو ښه پوهیږي.
    که د افغانیو د کرنسۍ خبره د پاکستاني کلدارو په مقابل کې کوو، لکه څنګه چې په لیکنه کې ورته اشاره شوې، د پاکستاني کلدارو په مقابل کې یې د صادراتو د ښه کیدو او د صادراتو د ګټې په پلمه، د غورځیدو، یا مساوي کیدو هیله څرګندوو، فکر کوم، په اقتصادي چارو کې به خیالي هیلې څرګندوو.
    که حقیقي محاسبې وکړو، موږ او زموږ هیواد اوسمهال که په ذراعتي برخه کې دی، که د ټکنالوجۍ او صنعت په برخه کې، له صادراتو ډیر، په وارداتو ولاړ دی. نو ځکه دا لیکنه، دا بحث له وخته ډیر مخکې ګڼم.
    زموږ صادرات لا په هغه مقدار کول، چې د کرنسۍ د ټیټیدو په فکر ورته اخته شوو، ډیره اوږده زمانه غواړي، په سلګونو فابریکې غواړي، په زرګونو کمپیوټرایزډ ټریډنګ غواړي، په ملیونونو ذراعتي ګودامونه.
    اقتصادي پرمختګونه، لکه د ساینس او ریاضي هسې منل شوي فارمولونه او قوانین نه لري، د اقتصاد په برخه کې هر څه، هره تیوري، هر فارمول همیش د بدلیدو په حال کې وي، د وارداتو او صادراتو د ګټو اړوند، د افغانۍ د نرخ کمزوری کول، د حل لاره هیڅکله نه شي کیدای، دلته په بدیلو لارو کار کول، نوې لارې ایجادول، د ګټو او پرمختګونو دپاره نوې میکانیزم طرح کول، اصولي دي.
    د مثال په ډول، که واردات مو کله هم په داخلي تولیداتو اثر پریباسي، حکومتونه په داسې وختونو کې د پروټکشن له پروسس نه واردات تیروي، چې په کې د وارداتو په کوالیټۍ او کوانټیټۍ او ټکسز، خبرې مطرح کوي، تر څو په یوه نه یوه برخه کې، واردات دې سطحې ته برابر کړي، تر څو اول د هیواد داخلي تولید د هیوادوالو ضرورت رفع کړي، کله چې داخلي تولید نوره رسیدګي نه شي کولی، بیا هیوادال واردو شویو توکیو ته له مجبوریته لاس اوږد کړي.
    دغسې د صادراتو په برخه کې، د بازار موندنې له ګڼو تکتیکونو څخه په استفادې، د صادراتو دپاره مناسب بازارونه موندل کیدی شي. خو یوازې د صادراتو دپاره هغه هم چې په ټول افغانستان کې دې لس په شمار کارخانې و نه لرو، نه سل ګودامه، د افغانیو د نرخ په راکوزولو فوکس کول، معقوله نه ده. که څه هم موږ د اروپا مسافر مزدروان په ګټه کې راځو، اوس به مو له سل یورو نه شپږ زره افغانۍ جوړیږي، بیا به ورنه دولس زره.

    Reply
  5. 5

    فيض الله هوډمن

    سا دات صاحب دليکني دي ځکه مننه کوم چی ددي زوريدلي ولس داقتصادی ستونزو دحل لپاره يوه انګيزه لری، خو دابيله خبره دي چي نظرصحيح دي او که ناسم، ناسم خو نسو ورته ويلای بلکه نا تکميله به يي وبولو، او دنور څرګندونو ورکوونکو څخه هم هيله لرم تر څو دنيوکي پرځاي يا يو بله ښه حل لاره وړاندي کړي يا دليکني دبشپړتيا لپاره ليکنه وکړي .
    زما په اند نو موړي طرحه هله ګټوره او دپلي کيدو وړده1-۱چي دافغانستان په داخل کي ټولي راکړي ورکړي په افغانيو تر سره سي 2-د(Tariffs &Q outta ) پاليسي يعني دهغه اجناسو پروارداتو چي په افغانستان کي توليديږي لوړټکس وضعه کول همدارنګه پرلوړقيمته تجملي اجناسو پر ورود باندي او داسي نور اجناسو باندي چي دافغانستا ن دولس دلومړنيو ضرورياتو څخه ندي لوړ ماليات وضعه کول او دقاچاقي وارداتو مخنيوی.
    بالمقابل دافغانستان دخامو موادو پرصدور باندي لوړه ماليه او پرورود باندي کښته ماليه وضعه کول او قاچاق دمخنيوي پاليسي تعقيبول هم يوه حل لاره ګڼم.
    په درنښت
    فيض الله هوډمن

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

د پاڼې ټول حقوق د لومړيتوب له اداري ډلې سره خوندي دي.

Desktop Version Mobile Version